Potega Mitu


Potega Mitu przez Joseph Campbell





English Title: The Power of Myth
Autor: Joseph Campbell
Wydawca: Wydawnictwo Znak, Kraków (2013)
Liczba Stron: 260
Jak długo zajęło mi, aby przeczytać: 3 tygodnie
Gdzie dostałem tę książkę: Sieć Salonów Empik
ISBN: 978-83-240-2031-7

Jak Ćma do Płomienia

Zapowiadane wydanie książki Josepha Campbella Potęga Mitu sprawiło, że z niecierpliwością czekałem, aż będę mógł ją kupić. Z jego nazwiskiem spotkałem się już w czasie studiów i wtedy zrozumiałem, że Joseph Campbell jest jednym z tych autorów, dzięki któremu mogę odpowiedzieć sobie na wiele nurtujących mnie pytań. Campbell był zawsze dla mnie taką postacią, której teksty czytało się z zapartym tchem. Biorąc do ręki pierwsze polskie wydanie Potęgi Mitu jego autorstwa, wiem, że na nowo będę przeżywał niezwykłą podróż nie tylko po mitycznych krainach i pojęciach, ale również podróż we wszystkie zakątki swojego umysłu i duszy. Dzięki temu autorowi bedę odkrywał wiele moich inkarnacji w niesamowitych miejscach świata i historii.

Ulubiona Piątka

Moja propozycja pięciu najlepszych cytatów z tej ksiażki są:

5. “Sedno wszystkiego—człowieczeństwo, to coś, co sprawia, że jesteś istotą ludzką, a nie nadprzyrodzoną i nieśmiertelną—właśnie to jest godne miłości.” (str.22)

4. “Niebo i piekło, i wszyscy bogowie są w nas, w środku.” (str.57)

3. “Zwracając się do widnokręgu, do świata, w którym żyjesz, odnajdujesz w nim swoje miejsce.” (str.113)

2. “Myślę, że tym, czego poszukujemy, jest taki sposób doświadczania świata, który otworzy przed nami transcendencję kształtującą ten świat, a zarazem nas samych w nim. Tego pragną ludzie. Tego domaga się dusza.” (str.69)

…i mój osobisty najlepszy cytat nr 1 to…

1. “Koniec końców, najgroźniejszy smok czai się w Tobie—to jest Twoje ego, które przygwaźdźa Cię do ziemi.” (str.170)

Rozmowa z Czytelnikiem

Kiedy ja czytam, ja piszę i kiedy ja piszę ja czytam. Tutaj są niektóre moje wrażenia, które pisałem, kiedy czytałem tą książkę:

“Sięgając po książkę Josepha Campbella nie sposób mi nie powrócić myślami do czasów kiedy jako nastolatek po raz pierwszy zobaczyłem Gwiezdne Wojny i już wtedy zadawałem sobie pytanie ile jest światów o których ja nic nie wiem. Słowa Obiwana Kenobi: ‘Niech Moc będzie z Tobą’ zapadły mi w pamięci chociaż ich sensu do końca wtedy nie rozumiałem. Dopiero dużo później zrozumiałem, co też uświadamia mi Campbell, że to są słowa mówiące o mocy i energii życia, które płyną z serca, z nas samych. Gwiezdne Wojny uczyły mnie o mocach życia i o tym, że tylko ode mnie zależy jak wykorzystam swoją moc. Campbell teraz zmusza moją podświadomość do konfrontacji moich marzeń z tym, czego od tamtych czasów dokonałem. Do konfrontacji wrócimy później bo jeszcze nie jestem pewny własnych myśli. Pamiętam, że postać Luke Skywakera była dla mnie inspiracją, aby stać się rycerzem Jedi i z mieczem świetlnym w dłoni móc oddzielać dobro od zła. Teraz uśmiecham się jak wiele razy byłem żałosnym Luke. I równocześnie czuję satysfakcję myśląc o momentach w moich życiu, kiedy udało mi się pomóc innym, na przekór panującym modom. Campbell pokazuje, że na przestrzeni czasów moralność ludzka wznosiła się i upadała, i tak myślę sobie, że ani ja, ani czasy w których żyjemy nie są wyjątkowe.”

“I znów myślę, błądząc po stronach mitów, że postać Yody, która zawsze była dla mnie symbolem mądrości, mądrości tej uniwersalnej i ponadczasowej, nie była tak niezwykła jak kiedyś myślałem. Ze zdziwieniem stwierdzam jednak, że postać Yody jest wyjątkowa jak wyjątkową była postać Horusa czy też Prometeusza i zastanawiam się dlaczego wcześniej sam tego nie skojarzyłem. Z kolei Lord Vader w moim świecie udawadnia jak łatwo można stać się niewolnikiem swoich własnych wewnętrznych konfliktów i przejść na ‘ciemną stronę Mocy.’ Razem z Campbellem zastanawiam się, kto w mitologii jest pierwowzorem Lorda Vadera i tutaj nasuwają mi się mity zarówno greckie jak i egipskie, gdzie postacie takie jak Hades i Set śmiało mogłyby pozostać jego najlepszymi Mistrzami.

“Czasy się nie zmieniły i nadal człowiek staje się zaprogramowaną maszyną służąc tylko ideologii przemocy i siły zła. To co podkreśla Campbell, że moc jest we mnie, a wyboru, którą ścieżką podążę, sam muszę dokonać. I tak myślę, że to wcale nie jest takie łatwe ani dla jednostki ani dla społeczeństwa. Jak ja mam dojść do tego mistrzostwa, skoro Grecy są od niego tak daleko.”

Gwiezdne Wojny zawsze mnie fascynowały i mimo, że oglądałem je wielokrotnie to zawsze z przyjemnością tam wracam; to one stały się dla mnie nowym mitycznym światem którego sam stałem się częścią. Wielokrotnie podejmując trudne decyzję w swoim życiu zastanawiałem się jak postąpił by Obi-Wan Kenobi. Hmm… Uśmiecham się teraz do siebie.

“Wiem też, że Potęga mitu ma do przekazania bardzo dużo treści, wątków i pokazana jest na przestrzeni historii ludzkości, ale tym bardziej chcę poznać tutaj punkt widzenia i wiedzę Josepha Campbella. Widzę tutaj skarbnice wiedzy o świecie boskim i ludzkim, widzę jedność wszystkiego. Wiem, że będę wracał do tej lektury, której nie czyta się łatwo również z uwagi na formę rozmowy i niezliczonej ilości miejsc i czasów do których przenosimy się wraz z autorem. Nie mogę oprzeć się wrażeniu i pytaniu w tym momencie ciągle retorycznemu, czy sam kiedyś żyłem jakimś mitem. Zobaczymy później.”

“To Jacqueline Kennedy Onassis, ówczesna redaktorka wydawnictwa Doubleday była inspiracją dla Billa Moyersa, aby przeprowadził wywiad z Josephem Campbell i zapisał wszystkie z nim rozmowy, aby mogla powstać ta fascynująca książka.

“Dodatkową fascynacją dla mnie jest fakt, że realizacja tego projektu odbyła się na rancho, gdzie autorów tej książki gościł u siebie sam George Lucas.

“Próbuję sobie wyobrazić, że jestem tam w swojej mitycznej czapce niewidce i doświadczam swoich mitycznych pragnień uczestniczenia w rzeczach w tym świecie nierealnych i nieprawdopodobnych, ale kto z nas chociaż raz w życiu o tym nie marzył. Marzę sobie teraz, że biorę udział w tej rozmowie i mogę zadawać pytania nie tylko Josephowi Campbell, który jest przecież częścią Gwiezdnych Wojen będąc inspiracją dla George Lukas, ale samemu George Lukas, który zdecydowanie jest moim bohaterem. Jestem przekonany, że wiedza Campbella była również źródłem informacji dla Dan Browna w jego powieściach zabierających nas do tamtych czasów.”

“Czytam tą książkę i myślę jak wiele, poprzez zwykły zbieg okoliczności, wybitnych umysłów tego świata zetknęło się w różny sposób, abym mógł poznać rolę mitu w psychologii człowieka od innej strony niż dotychczas.

“Bo to nie jest tylko historia Starego Testamentu, chociaż się z nim przeplata, a ja poznaję znane mi fakty z zupełnie innej strony i czasem ze zdziwieniem zastanawiam się czy to brak dzisiejszej technologii opóźnił ludzkość w powiązaniu faktów tym razem bardziej mitycznych niż historycznych do przyjrzenia się z bliska naszym dziejom na tej planecie.

“Joseph Campbell właśnie rozważa temat pragnienia nieśmiertelności ludzkości w różnych obszarach i kulturach świata, a ja uśmiecham się do siebie bo tak wiele się obecnie o tym mówi. Upłynęło tylko 30 lat od jego śmierci, czyżby więc rozbudził on wyobraźnie naszego pokolenia i był powodem rozwoju wielu nurtów i pracy wielu autorów jak Ekhard Tolle, czy też powstania Sekretu? Zobaczmy co znajdę na kolejnych stronach tej książki.”

“Mity dla Josepha Campbella są okazja do porównania i poprowadzenia mnie do różnych kultur świata i razem z nim zastanawiam się czy ludzkość zawsze i wszędzie miała potrzebę zagłębiania się w tajemnice życia, miłości, zdolności do ofiary, czy też bohaterstwa i jak te wartości zmieniły się obecnie. I tak sobie właśnie myślę, czy te wartości tkwią w nas od zawsze czy są rozbudzane w nas właśnie poprzez mitologię czasów nam odległych. A może te wartości zupełnie zanikają i mają coraz mniejsze znaczenie w naszym społeczeństwie?

“Odkładam książkę i wracam do swoich myśli i własnych rozważań na temat człowieczeństwa i czy potrafię żyć w zgodzie z naturą i samym sobą.

“Nie myślę, że jako społeczeństwo sprostaliśmy temu zadaniu, biorąc pod uwagę rozpad rodziny i małżeństwa w obecnych czasach, a może właśnie odwrotnie. Może mity domagają się od nas, aby nasze człowieczeństwo dorosło do szlachetności postępowania, a nie życia według zasad sztucznie ustalonych, które się nie sprawdziły. I znów Campbell pokazuje, że życia nie odkrywamy teraz, ale że te same problemy dotyczyły zarówno i śmiertelników jak i mitycznych bogów.”

“Zastanawiam się czy wspólna mitologia jest możliwa dla całego świata i jaka byłaby droga jej powstania teraz, bo żyjemy w świecie, który obecnie zmienia się tak szybko. Autor uważa, że mitologia jaką znamy opiera się na światopoglądzie który istniał 1000 lat przed naszą erą, a ten światopogląd nie zgadza się z naszym współczesnym wyobrażeniem o dzisiejszym świecie. Mimo całej dostępnej nam technologii, a może właśnie wbrew niej, do chwili obecnej nie uporałem się przecież z tym jak poradzić sobie z fizyką kwantową, aby ona kompletnie nie zburzyła mojego wyobrażenia o świecie i prawach jakie nim rządzą.

Świat przepełniony był i jest rytuałami. Często nawet nie zdajemy sobie sprawy, że sami je uprawiamy i że ich źródłem są właśnie mity. Rytuały dają nam często poczucie kontroli nad naszym światem. Niedawno sam czyściłem własne mieszkanie przy pomocy białej szałwii i zastanawiałem się czy zrobiłem to prawidłowo, a cóż naprawdę znaczy ‘prawidłowo’ jak nie fakt dostosowania się do mitów, więc mimo naszej wiedzy, wykształcenia itp. ciągle, nie zdając sobie często z tego sprawy, wracamy do świata mitów i bierzemy w nim udział.”

“Od wczesnej młodości czytałem mity Jana Paradowskiego, później Roberta Gravesa. Jednak za każdym razem rozumiałem je inaczej i odkrywałem coś innego. Mity uczą mnie otwartości serca, odwagi, niezłomności ducha, podążania za głosem serca. I tutaj zastanawiam się czy dotyczy to wszystkich, czy tylko mnie? Campbell wyrusza w świat starożytnej Grecji, a ja wypieram się na moją wyprawę z Odyseuszem abym mógł bardziej zrozumieć siebie, poznać siebie i ocalić sam siebie, przez to co świadomie wybieram. Poprzez mity odbywam tą podróż w głąb siebie, gdzie próbuje znaleźć odpowiedzi na nurtujące mnie pytania. Walka ze smokami, potworami czy kuszącymi syrenami, to walka ze sobą samym, która ma mi pokazać czy potrafię nie zboczyć z wybranego szlaku i obranego kierunku. Ale to wszystko nie jest takie proste. Mity mówią mi o przemianie bohatera, który zaczyna znać swoją wartość i wie po co zmierza. Mnie też to zajęło sporo czasu, aby odkryć sens mojej wędrówki, którą nie wiem, czy zdążę zakończyć zanim stąd odejdę.”

“Wiem od zawsze, że pasją i tęsknotą mojego życia były i ciągle są mity starożytnego Egiptu, w których się czuję jak w Raju, gdzie ciągle cząstka mojej duszy żyje w tamtym świecie. Przeżywam je na nowo i na nowo przy każdej okazji powrotu do tego świata. Wśród piramid widzę swoje miejsce, gdzie wśród Boga Słońca, Izydy, Ozyrysa i Horusa czuję swoje spełnienie. Poprzez tą książkę, pamiętam jak w obecności różnych Bogów rządziłem wśród faraonów. Nagradzałem i kochałem swoich podwładnych, byłem mściwy i okrutny wobec swoich wrogów. Byłem władcą dominującym i pełnym, a także sprawiedliwym. Czytając, nie wiem wiem czy przeżywam wspomnienia, czy też moja podświadomość przenosi mnie w poprzednie wcielenia. Pamiętam, jak wiele razy wracałem do Egiptu i to jak bardzo przeżywałem jako nastolatek moje wspólne przygodny z ‘Egipcjaninem Sinue.’ Często i nieustannie wracam myślami właśnie do Egiptu, gdzie rzeczywistość i mity zacierają się w moich myślach i przeżywam towarzystwo Kleopatry na nowo. Winię siebie za jej śmierć, czasami tylko dlatego, że jej nie ochroniłem, a czasami za to, że byłem sprawcą podania jej podstępnego jadu. Siła i moc bogów spływała też na mnie, gdzie jako władca byłem ubóstwiany jako wcielenie Boga Re a kiedy indziej jako wcielenie Boga Set. Egipt jest dla mnie do tej pory miejscem mitów bóstw, które żyją we mnie.”

“Razem z Jospehem Campbell wędruję na kolejnych stronach jego mitów do średniowiecznej Europy, gdzie wśród trubadurów próbuję nadać sens słowu ‘miłość.’ Czym jest miłość, zadaje sobie po raz tysięczny te samo pytanie, co powoduje, że potrafię zarazem kochać i cierpieć. Czy miłość jest dla mnie dogmatem, obiegowym sloganem, czy ustanowioną przez społeczeństwo zasadą? Wiele razy słyszałem z różnych ust, że miłości nie ma, że jest tylko pobożnym życzeniem. Patrząc na swoje i innych związki ciągle chciałem się dowiedzieć jaka jest prawda. O co chodzi z tą miłością?

“Campbell mówi o tych samych rozterkach i w swoim życiu, i życiu postaci mitów jak Trystan i Izolda. Ich pobyt w mitach nie był łatwą podróżą i nie dał im wszystkich odpowiedzi również. U mnie też nie była to, i nie jest to łatwa podróż, bo przecież nigdy nie wiemy co przyniesie nam jutro i tutaj czuję ulgę, że ziemskie życie bogów z Olimpu było również dla nich tajemnicą z którą musieli się zmierzyć.

“Kiedy zakochałem się bez pamięci, poczułem, czym może być miłość.

“To właśnie poprzez miłość poczułem swoją witalność, moc i energię. Miłość jakiej wcześniej nie znałem, zaprowadziła mnie do miejsca w jakim jeszcze nie byłem. Rozbudziła moje serce i moją duszę. Nadała sens temu wszystkiemu co robię. Nadała sens temu kim jestem. Poprzez miłość poznałem swoje samospełnienie. Teraz rozumiem, że sama miłość nie przynosi cierpienia. Cierpienie mogą przynieść jedynie moje wybory jakich dokonuję w imię miłości. Wiem już, że nawet rozstanie jest tylko wyborem a nie odejściem miłości. Nie wiem, czy jest to prawda mityczna, czy moja własna?”

“Joseph Campbell podkreśla w swojej książce, że miłości nie można dzielić na różne dziwne pojęcia, tak jak nie można rozdzielić materii od ducha przynajmniej tu na Ziemi i taka jest również moja prawda. Książkę czytałem z dużą przyjemnością i polecam ją prawdziwym miłośnikom nie tylko mitów ale i pradawnych losów tej planety, których podobnie jak miłości, nie można dzielić w sposób prosty, tak jak nie można dzielić, gdzie kończą się mity a gdzie zaczyna się historia. Ci, którzy szukają w tej książce literatury pięknej nie znajdą jej tam i mogą być rozczarowani, ale nie o to chodzi w tej książce. Joseph Campbell był prawdziwym znawcą mitów, we wszystkich częściach naszej planety i przekazał swoją wiedzę i mądrość o nich, w ostatnich miesiącach swego życia tutaj. Zrobił to w jedynej formie, w jakiej mógł to zrobić ze względu na stan swojego zdrowia o czym wiedzieli jego rozmówcy i dlatego tą formę wybrali. Joseph Campbell zakończył swoją rozmowę z Billem Moyersem i George Lukasem. Niestety mimo ich pośpiechu w ukończeniu projektu Joseph Campbell odszedł od nas zanim książka została wydana.

“Ci, którzy rozumieją to będą tą książką zafascynowani.”

Książki o podobnej tematyce…


file_96520o_glupocie_IMAGE1_267414_17

Leave a Reply